Öz (Saf) Şiir Anlayışı |Cumhuriyet Dönemi|

saf şiir

Öz (Saf) Şiir Anlayışı |Cumhuriyet Dönemi|

Öz şiir anlayışı her ne kadar Batı edebiyatı ve hususiyetle de Paul Valery kaynaklı olsa da Türk edebiyatı bu şiir anlayışına pek yabancı sayılmaz. Çünkü divan edebiyatı esasen saf şiir anlayışının hemen bütün özelliklerini bünyesinde barındırmaktadır. Yine Tanzimat’tan sonra başlayan ve batı etkisinde gelişen Türk edebiyatı ismi ile bu dönemde Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati akımları bu anlayışa uygun eserler vermişlerdir.

Saf şiir anlayışı Fransız sembolistlerden etkilenen Ahmet Haşim ve Yahya Kemal Beyatlı gibi sanatçılarımıza karakteristik özelliğini yeniden kazanmıştır. Bu sebeple Türk edebiyatında öz şiir eyleminin gerçekte Ahmet Haşim’in “Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar” adlı makalesi ile başladığı kabul edilmektedir.

Cumhuriyet döneminde de bu anlayışa bağlı kalınarak eserler veren sanatçılar vardır. Bir süre sonra serbest nazım ve toplumcu şiir ile milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir akımları ortaya çıkmıştır. Lakin 1930’lu yıllardan itibaren memleketçi edebiyata yönelik bazı tepkiler ortaya çıkmış, şiirde yeni yollar aranmaya başlanmıştır. Bu süreçte kim sanatçılar Ahmet Haşim ile başlayan ve bir ara tesirini kaybeden saf şiir anlayışına geri dönmüştür.

Saf şiir anlayışını benimseyen sanatçılar Cumhuriyet döneminde Beş Hece ile Garip akımları arasındaki nesli oluşturan Ahmet Hamdi Tanpınar, Cahit Sıtkı Tarancı, Ahmet Muhip Dıranas, Behçet Necatigil, Asaf Halet Çelebi, Necip Fazıl Kısakürek, Özdemir Asaf, Fazıl Hüsnü Dağlarca gibi sanatçılar saf şiir anlayışı uygun eserler kaleme almışlardır.

Yedi Meşale olarak bilinen Ziya Osman Saba, Vasfi Mahir Kocatürk, Sabri Esat Siyavuşgil, Cevdet Kudret Solok, Yaşar Nabi Nayır, Kenan Hulusi Koray, Muammer Lütfi Bahşi gibi sanatçıların da öz şiir anlayışına bağlı olduğu kabul edilmektedir.

Öz Şiir Anlayışını Benimseyen Sanatçıların Genel Nitelikleri

  • Şiirin asıl amacının estetik zevk vermek olduğunu savunmaları
  • Kendilerine özgü özel bir ince ve mecaz düzeni oluşturmaları
  • Sade açık ve anlaşılır bir dil kullanmaları
  • Her türlü eğilimin dışında kalıp kişisel şiirler yazmaya yönelmeleri
  • Düşsel yani hayali ve bireysel yönlerinin ağır basması
  • Didaktik bilgiden uzak durmaları
  • Anlaşılmak için değil duyulmak ve hissedilmek için şiir yazmaları
  • Biçim endişesini öne çıkarmaları
  • Gizemsellik, simgecilik, kişisellik, ruh, ölüm, masal rüya temalarını yoğunca işlemeleri
  • Şiirlerini zekâ ve şuurun disiplini ile bütünleştirerek yazmaları
  • Hece ölçüsünü kullanmaları
  • Serbest nazımla da şiirler yazmaları
  • Sembolizm akımından özellikle Baudelaire, Mellarme, Rimbaud gibi sanatçılardan etkilenmeleri

Öz Şiir Anlayışını Benimseyen Sanatçılar

Ahmet Hamdi Tanpınar

Cahit Sıtkı Tarancı

Ahmet Muhip Dıranas

Necip Fazıl Kısakürek

Ahmet Haşim

Yahya Kemal Beyatlı

Behçet Necatigil

Asaf Halet Çelebi

Özdemir Asaf

Fazıl Hüsnü Dağlarca

Yedi Meşaleciler







Bir cevap yazın