BM Hakkında Bilgi

BM Hakkında Bilgi

BM Genel Tanıtım KPSS Güncel

  • Birleşmiş Milletler: Dünyada barışı, güvenliği tesis etmek ve uluslararası ekonomik, sosyal ve kültürel alanda iş birliği oluşturmak gayesiyle 24 Ekim 1945 yılında kurulmuş uluslararası bir kuruluş
  • Birleşmiş Milletlerin kendini tanımlaması: Adalet ve güvenliği, ekonomik kalkınma ve toplumsal eşitliği uluslararası düzeyde tüm ülkeler bazında sağlamayı amaçlamış bir kuruluş
  • BM Özelliği: Birleşmiş Milletler Antlaşması ile uluslararası ilişkiler düzeyinde, kuvvet kullanımını evrensel çapta yasaklayan ilk kuruluş olması
  • Birleşmiş Milletler Üye sayısı: Kurulduğu günden itibaren 51 olan üye sayısı Vatikan’ın üyeliğinin kaldırılmasıyla ve Güney Sudan’ın üye olmasıyla 192 olmuştur.
  • Birleşmiş Milletler ‘in Genel Merkezinin bulunduğu şehir: Amerka’nın New York şehri
  • New York’un BM açısından önemi: Örgütün bütün genel işleri bu merkezden yürütülmesi ve üye ülkeler her yıl düzenli olarak toplantılarını bu genel merkezde yapması
  • BM organları: Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey, Yönetim Konseyi, Genel Sekreterlik ve Uluslararası Adalet Divanı
  • En önemli BM organı: Genel Sekreterlik birimi

BM Nasıl Kurulmuştur?

  • Birleşmiş Milletlerin kurulma fikri: İlk defa fikir bazında 2. Dünya Savaşı’ndan sonra savaşın galibi olan ülkeler tarafından, dünya ülkeleri arasındaki anlaşmazlığı çözmek ve daha sonra oluşabilecek ve ülkelerin güvenliğini tehdit edebilecek bir savaşın önüne geçebilmek maksadıyla ortaya atılması
  • Örgütün en büyük amacı: Halen yapısında etkin bir birim olan Güvenlik Konseyi’nin varlığı ve çalışmalarıyla ilk kuruluşundaki amaçlara yönelik olarak faaliyet göstermeyi sürdürmektedir.
  • Güvenlik Konseyi üye sayısı ve bu üyelerin özellikleri: Güvenlik Konseyi 15 üye ülkeden oluşmakta ve bu ülkelerden 5 tanesi daimî üye statüsünde bulunup mutlak veto yetkisine sahip olması
  • 5 Daimî Üye Ülke: ABD, Rusya, Birleşik Krallık, Çin ve Fransa
  • Güvenlik konseyinde karar yeter sayısı ve şartları: BM Güvenlik Konseyinde karar alınabilmesi için 9/15 bir orana sahip olunması şartı vardır. 15 Daimi üyeden herhangi birisi aksi yönde oy verirse Güvenlik Konseyi karar alamaz. Ancak BM temayüllerine göre daimi üyelerden bir veya birkaçının kararı ve oylamaya katılmaması bu üyelerin veto hakkını kullandığı anlamında yorumlanmaz. Bu üyeler çekimser oy kullanırsa yine aksi yönde oy vermiş sayılmazlar.
  • Birleşmiş Milletler adı Nereden gelmektedir: ilk defa Franklin D. Roosevelt tarafından İkinci Dünya Savaşı esnasında müttefik olan ülkeler adına kullanılmasıyla başlamıştır. Resmi olarak ise 1 Ocak 1942’de Birleşmiş Milletler Beyannamesinde ve Atlantik Bildirisinde kayıtlara geçmiştir.
  • Birleşmiş Milletlerin Kuruluşu: 1942 yılından itibaren müttefik devletler kendilerini United Nations Fitin Force olarak isimlendirilmiş ve Birleşmiş Milletler fikir bazında 1943’te Moskova Tahran ve Kahire’de müttefiklerin toplantısı esnasında gündeme getirilmiş, Fransa, Birleşik Krallık, Çin, ABD ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin temsilciliği ile oluşturulmuştur.
  • Birleşmiş Milletlerin ilk antlaşması: 50 ülkenin temsilcileri ile birlikte 25 Nisan 1945 yılında San Francisco Konferansı’nda bir araya gelinmesi ve 111 maddelik bir antlaşmaya imza atılması, 25 Haziran 1945 yılında oybirliğiyle kabul edilen ve bir gün sonra imzalanan antlaşmanın 24 Ekim 1945’te yürürlüğe girmesi, Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesi ile birlikte diğer devletlerin de imza atması ve onaylaması

BM’nin Ana Organları

  • Birleşmiş Milletler Genel Kurulu
  • Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi
  • Ekonomik ve Sosyal Konsey ECOSOC
  • Vesayet Konseyi
  • Uluslararası Adalet Divanı
  • Genel Sekreterlik
  • Genel Sekreter

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu

  • Birleşmiş Milletler Genel Kurulu: BM’nin beş temel organından biri olup tüm ülkelerin eşit olarak temsil edilebildiği tek birim
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu

BM Genel Kurulunun Görev ve Yetkileri

  • Silahsızlanma ve silahların kontrolünü öngören düzenlemeler dahil olmak üzere uluslararası barış ve güvenliğin korunmasına yönelik konuları ele almak ve tavsiye kararları almak
  • Güvenlik Konseyi’nde ele alınan ihtilaflar ve konuları kapsamamak üzere Dünya barışı ile ilgili konularda oturumlar düzenlemek ve tavsiye kararları vermek
  • Güvenlik Konseyi’nde ele alınan ihtilaflar ve konular hariç olmak üzere Antlaşma kapsamına giren konularda ve Birleşmiş Milletler organlarının görev ve yetkilerini kapsayan başlıklarda oturumlar düzenlemek ve tavsiye kararları vermek
  • Uluslararası siyasi iş birliğini, uluslararası hukukun geliştirilmesi ve tedvini, herkesi kapsayan temel insan hak ve özgürlüklerinin hayata geçirilmesi ve ekonomik, toplumsal, kültürel, eğitim, sağlık alanlarında uluslararası iş birliği sağlanması için çalışmalara başlamak ve tavsiye vermek
  • Kökeni her ne olursa olsun milletlerarasındaki dostça ilişkileri bozacak herhangi bir sorunun barışçıl yolla çözülmesi konusunda tavsiye vermek
  • Güvenlik Konseyi ve diğer Birleşmiş Milletler organlarının vereceği raporları incelemek ve değerlendirmek
  • Güvenlik Konseyi’nin daimî olmayan üyelerini, Ekonomik ve Sosyal Konsey üyelerini ve Vesayet Konseyi’nin ek üyelerini (gerekli olması durumunda) seçmek; Güvenlik Konseyi ile beraber Uluslararası Adalet Divanı Yargıçlarını seçmek ve Güvenlik Konseyi’nin tavsiyesi doğrultusunda Genel Sekreteri tayin etmek
  • BM Genel Kurulu oturumları: Özel ve acil durumlar dışında olağan olarak genel kurul başkanının yönetimi himayesinde her yıl eylül aralık ayı arasındadır.
  • BM genel Kurulu’nun görev ve yetkileri, oylama ve görüşme esas ve usulleri neye göre belirlenir: Birleşmiş Milletler Tüzüğü 
  • BM Karar Yeter Sayısı: BM genel kurulunda çeşitli organlara üye seçilmesi, yeni üyelerin kabul edilmesi, üyeliklerin askıya alınması veya üyelerin ihraç edilmesi, bütçe görüşmeleri, uluslararası barış ve güvenlikle alakalı konulardaki öneriler gibi birçok önemli konuda oylamalarda, üyelerin üçte ikisinin evet oyu aranır. Bunların haricinde bulunan konularda ise oturuma katılan üyelerin salt çoğunluğuna bakılır.
  • BM genel kurulunda her üye bir oy hakkına sahiptir.
  • Bütçenin kabulü haricindeki konularla ilgili kararlar diğer üye ülkeler için bağlayıcı nitelik taşımaz.
  • Genel kurul Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin yakından ilgilendiren barış ve güvenlik konuları haricinde, BM’yi alakadar eden her konuda karar alabilme serbestisine sahiptir.
  • BM genel kurulunda tek devlet tek oy sistemi vardır  ancak dünya nüfusunun sadece %8 ine sahip olan devletlerin 2/3 çoğunlukla vereceği oy ile karar verilir.
  • Genel kurulun aldığı kararlarda Güvenlik Konseyi’nin veto hakkı bulunduğu için bu kararlar bir yaptırım teşkil etmez ve bu kararlar sadece bir öneri niteliğinde kalır.
  • Güvenlik Konseyi 2. Dünya Savaşı’nı kazanmış ve veto hakkına sahip olan ülkelerdir:
  • ABD, Fransa, Rusya, İngiltere ve Çin

BM Genel Kurulu Komiteleri

  • Birinci Komite (Silahsızlanma ve Uluslararası Güvenlik konuları)
  • İkinci Komite (Ekonomik ve Mali İşler)
  • Üçüncü Komite (Sosyal, İnsani ve Kültürel konular)
  • Dördüncü Komite (Özel Politika ve Sömürgeciliğin Sonlandırılması)
  • Beşinci Komite (Yönetim ve Bütçe konuları)
  • Altıncı Komite (Hukuki konular)
  • BM Genel Kurulu’nun bir yıllık öncelikli ve önemli çalışma konuları üye devletlerin çoğunluğunun alacağı kararlar neticesinde belirlenir.

Komitelerin Çalışmaları

  • Silahsızlanma, barışın korunması, insan haklarının geliştirilmesi gibi belli başlı     konularda çalışmak üzere Genel Kurul tarafından oluşturulan organlar ve komiteler;
  • Kurul’ un talep ettiği uluslararası konferanslar;
  • Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği – Genel Sekreter ve uluslararası memurlar tarafından yürütülür.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK)

  • Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi: BM’nin üye ülkeler içinde barış ve güvenliği korumakla sorumlu olan en güçlü ve yetkili birim
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK)
BM Güvenik Konseyi Toplantısı
  • Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin imza altına aldığı kararlar tüm ülkeler açısından bağlayıcı bir nitelik taşımakta olup bu bağlayıcılık üye ülkelerin tamamı tarafından imza altına alınmış kabul edilir.
  • Birleşmiş Milletler tüzüğünde bu kural yer alır.
  • Genel kurul da dâhil olmak üzere Birleşmiş Milletler ‘in diğer organlarının almış olduğu kararlar sadece tavsiye niteliği olarak kalmaktadır.
  • Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 15 üye ülkeden teşekkül eder. Bu 15 üye ülkeden 5 tanesi daimi üye, 10 tanesi ise seçilmiş üyelerden oluşur.
  • Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi barış ve güvenlik konularında veto etme hakkına sahip olan daimi üyelerdir. Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Fransa, Çin ve Rusya ile birlikte 10 geçici üye ülkeden meydana gelir.
  • 10 geçici üye 2 yılda bir olmak üzere dönüşümlü olarak Birleşmiş Milletler genel kurulunda yapılan oylama ile seçilir.
  • BM Güvenlik Konseyi’nin başkanlığını her ay üye ülkelerden birisi yürütür.

BM Ekonomik ve Sosyal Konsey (ECOSOC) Hakkında Bilgi

Ekonomik ve Sosyal Konsey: Birleşmiş Milletler yapısı içerisinde yer alan kurum ve kuruluşların paralel ve eşgüdüm içerisinde çalışmalarını temin etmek amacıyla oluşturulmuş bir organ

BM Sosyal ve Ekonomik Konsey Toplantısı
BM Sosyal ve Ekonomik Konsey Toplantısı
  • BM’nin 6 temel organından birisi olan Ekonomik ve Sosyal Konsey 54 üyeden teşekkül eder ve üyeler 3 yıl için seçilir. konsey kararlarını genellikle salt çoğunluk ilkesine göre verir ve her üyenin bir oy hakkına sahiptir.
  • Ekonomik ve Sosyal Konsey uluslararası ekonomik ve sosyal konularda Birleşmiş Milletler üyelerine ve genel kuruluna siyasi tavsiyelerde bulunur. Ekonomik, sosyal, kültürel, sağlık ve eğitim alanlarında çalışmalar yapar ve yaptığı çalışmaları rapor haline getirerek Birleşmiş Milletler genel kuruluna sunarak karar alınmasında tavsiyede bulunur.
  • Diğer yandan temel hak ve özgürlüklerini ve insan haklarını geliştirici faaliyetlerde bulunur. Ekonomik ve Sosyal Konsey ayrıca uluslararası alanda ve çeşitli konularda konferanslar tertipler, çeşitli organizasyonlar gerçekleştirir ve bu organizasyonların izlemesini yapar.
  • Birleşmiş Milletler kendisine bağlı diğer özel kurum ve kuruluşların çalışmalarını onlarla koordineli olarak yürütür ve bu kuruluşların çalışmaları ile ilgili genel kurula öneriler sunar.
  • Ekonomik ve Sosyal Konsey uluslararası platformda sosyal ve ekonomik konuların yanı sıra dünya genelini ilgilendiren siyasi konuların da tartışılmasını gündeme getirebilir. Bu konularda uluslararası iş birliği çalışmaları yürütür, üyelere, kurum ve kuruluşlara önerilerde bulunur. Bu yönüyle ekonomik ve sosyal konularda BM için anahtar konumundadır.
  • Ekonomik ve Sosyal Konsey yıl içerisinde çeşitli oturumlar ve birçok hazırlık toplantıları düzenleyerek paneller, konferanslar ve forumlar gerçekleştirir. Temmuz ayında New York’ta ve Cenevre’de 4 hafta süresince oturum düzenler. Bu oturumlarda Uluslararası ekonomik, sosyal ve insani konular müzakere edilir. Oturumlara üyelerin bakanları ve üst düzey bürokratları katılım sağlar.
  • Ekonomik ve Sosyal Konsey’in çalışmalarına BM’nin çeşitli yardımcı organlar da katılır. Ekonomik ve Sosyal Konsey’in altında 9 çalışma komisyonu görev yapar. Bunlar: İstatistik Komisyonu, Nüfus ve Kalkınma Komisyonu, Sosyal Kalkınma Komisyonu, İnsan Hakları Komisyonu, Kadının Statüsü Komisyonu, Narkotik Komisyonu, Suçu Önleme ve Ceza Hukuku Komisyonu, Kalkınma için Bilim ve Teknoloji Komisyonu
  • Ekonomik ve Sosyal Konseye ayrıca Birleşmiş Milletlere bağlı olarak çalışan UNİCEF WHO, UNESCO gibi BM’nin ikincil kuruluşları da önerilerde bulunur ve konsey bu kuruluşların tavsiyelerini genel kurul gündemine taşır.
  • Ekonomik ve Sosyal Konsey’e üye ülkeler içerisinden yaklaşık olarak 2100 sivil toplum kuruluşunun üyeliği vardır. Konsey bu sivil toplum kuruluşlarının çalışmaları ile ilgili bilgi alır, onların düşüncelerini ve tecrübelerini kabul eder.
  • Birinci kategorideki STK’lar konseyin faaliyetleri ile yakından ilgilenen kurum ve kuruluşlardan oluşur.
  • İkinci kategorilerdekiler konseyin bazı faaliyetlerini takip eden kuruluşlardır.
  • 3. konumda olan STK’lar ise danışman ve kimi zaman da gözlemci konumunda bulunanlardır.
  • Ekonomik ve Sosyal Konsey STK’ların görüş ve sorunlarını Birleşmiş Milletler genel sekreterliğine sunar ve bu konularda müzakerede bulunulmasını sağlar.
  • Üye ülkeler ve uluslararası kuruluşlar içinde STK’larla en çok ilişki içerisinde bulunan Birleşmiş Milletler organı: Ekonomik ve Sosyal Konsey
  • Ekonomik ve Sosyal Konsey’in çalışmalarında ve dünya ülkeleri üzerinde görüş bildirilmesinde en etkili organlar iş birliği yapmış olduğu özellikle 1. kategorideki sivil toplum kuruluşlarıdır.

Vesayet Konseyi

  • Vesayet Konseyi: Birleşmiş Milletler Antlaşması’na göre 7 üye devletin yönetimine verilmiş 11 bölgesel yönetimin kendi özerkliklerine kavuşmasını sağlamak ve bunların denetimini gerçekleştirmek üzere kurulan bir BM ana organı
  • Söz konusu 7 devlet bu 11 yönetimin kendi içerisinde siyasi, ekonomik, sosyal ve eğitim alanlarındaki ilerlemelerini takip ederek onların kendi yapılarını kurmalarında öncülük çalışmalarında bulunur.
  • Bu 11 yönetim birimi tarafından hazırlanan rapor, dilekçe, inceleme ve görüşmeleri gündemine alarak bu bölgelerde özel yetki ile faaliyet göstermektedir.
  • Vesayet Konseyi Birleşmiş Milletler Antlaşması’nda ilgili maddeler uyarınca 7 ülkeden teşekkül etmiş fakat daha sonra bu 7 ülke Güvenlik Konseyi’nin 5 daimî üyesine indirgenmiştir. Bu ülkeler: Çin, Rusya, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere
  • Bu 5 ülke aynı zamanda bir danışma kurulu olarak da görev yapmaktadır.

BM Uluslararası Adalet Divanı Hakkında Bilgi

BM Uluslararası Adalet Divanı
BM Uluslararası Adalet Divanı
  • Uluslararası Adalet Divanı Birleşmiş Milletler ‘in ana organlarından olup merkezi Lahey’de yer alır.
  • Uluslararası Adalet Divanı Birleşmiş Milletlere üye ülkelerin başlıca adli organı konumundadır.
  • Divan devletler arasında ortaya çıkan anlaşmazlıkları çözüme kavuşturmak ve Birleşmiş Milletler teşkilatına hukuk danışmanlığı hizmetinde bulunmak üzere kurulmuş bir temel yargı organıdır.
  • Birleşmiş Milletler Anlaşması’nda uluslararası adalet divanının tüzüğü ayrılmaz bir parça olarak bulunmaktadır.
  • Divan Birleşmiş Milletlere üye olan bütün ülkeler için ortak bir kurum niteliğindedir.
  • Devletler, aralarında yaşadığı ihtilaflı konularda divan önünde taraf olup ihtilaflarını divana ulaştırırlar.
  • Uluslararası Adalet Divanı sadece devletler arasındaki ihtilafları çözüme kavuşturmakla yükümlü; şahıs, ulusal ve uluslararası örgütlerin dilekçelerine cevap vermekle sorumlu değildir.
  • Uluslararası Adalet Divanı BM Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi’ne kanuni konularda hukuki müzakeresini sunar. genel kurul hukuki görüşü göz önünde bulundurarak milletler arasındaki ihtilafla üzerinde karara varır.
  • Uluslararası Adalet Divanı Birleşmiş Milletler ‘in diğer organları ve özel teşkilatları için hukuki görüşünü bildirebilir.
  • Birleşmiş Milletlere üye olan devletler Birleşmiş Milletler Antlaşması’nda, uluslararası antlaşma ve sözleşmelerde yazılan konularda divana müracaat eder. Divanın alacağı karar başvuruda bulunan ya da ilgili devleti bağlar, diğer devletler bu kararın dışındadır. Devletler verilen karara dayanarak savunmalarını ve çekincelerini de deklarasyona ilave ederek sunarlar.  
  • Uluslararası Adalet Divanı; tüzüğünde belirtilen şartlara göre aralarında anlaşmazlık bulunan devletlerin kabul ettiği uluslararası antlaşmalar, uluslararasında genel kabul görmüş olan uygulamalar, devletler tarafından kabul edilmiş genel kanun hükümleri ve değişik milletlerden otoritesi kabul edilmiş bilim adamlarının bilimsel öğretilerini göz önünde bulundurarak karara varır.
  • Uluslararası Adalet Divanına seçilen hakim ve savcılar 15 kişiden teşekkül eder. Bu 15 yargıç Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi tarafından oylama sonucunda seçilirler. Divana seçilen üyeler, dünyada kabul görmüş hukuk sistemlerinin her birini kapsayacak şekilde uzmanlık alanına göre seçilir ve göreve getirilirler.
  • Her ülkenin sadece bir üye verebildiği Uluslar arası Adalet Divanı üyeleri 9 yıllık süreyle göreve gelirler. Görev süresi tamamlanan üyenin tekrar seçilme hakkı vardır .
  • Uluslararası Adalet Divanında görev yapan hakimlere ülkesi ve örgüt tarafından başka bir görev verilmez.

BM Genel Sekreterliği Hakkında Bilgi

  • Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği: teşkilatın bütün günlük ve genel iş ve işlemlerini yürüten ve uluslararası statü de çalışan memurlardan teşekkül eder.
  • BM Genel Sekreterliği Birleşmiş Milletlere bağlı ve yardımcı konumda bulunan tüm hizmet birimlerine ve kuruluşlara hizmet vermektedir. Bu kuruluşların almış olduğu kararları ve uygulamaları hayata geçirir.
  • Genel Sekreterliğin başkanlığını genel sekreter yürütür.
  • Genel sekreter genel kurul tarafından Güvenlik Konseyi’nin önerisiyle 5 yıllık bir süre ile görevlendirilir.
  • Bir kişi en fazla 2 defa genel sekreter olarak seçilebilir.
  • Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği, Birleşmiş Milletler ‘in ilgilendiği bütün konu ve sorunları gündeminde bulundurur.
  • Uluslararası alandaki barış gücü operasyonları, uluslar arasındaki anlaşmazlıklar, arabuluculuk yapma, ekonomik ve sosyal konular, insan hakları, çevre, sürdürülebilir kalkınma gibi birçok konuda çalışmalar yürütür ve bu konuları olgunlaştırarak kamuoyuna sunar.
  • Genel Sekreterlik yapmış olduğu bütün çalışmaları dünya medyasında her türlü iletişim kanalıyla ilan eder ve Birleşmiş Milletler üyelerini bilgilendirir.
  • BM Genel Sekreterliği çalışmalarla ilgili, gerekli gördüğü durumlarda panel, konferans ve organizasyonlar gerçekleştirir. Yapmış olduğu bütün faaliyetlerin raporunu teşkilatın resmi dillerine çevirerek yayımlar.
  • Genel sekreterlikte yaklaşık olarak 170 ülkeden 7500 kadar personel istihdam ettirilmektedir. Bu personel içerisinde uluslararası memurlar, üst düzey yönetim personeli ve genel sekreter görevleri süresince yapacakları çalışmalar için sadece birleşmiş milletlere karşı sorumludur ve başka hiçbir hükümet ya da yönetim biriminden emir talimat almadan çalışırlar.
  • Memurlar ve genel sekreter bu konuda sadece Birleşmiş Milletler yasalarına bağlı kalacağına ve hiçbir ülkeden emir almayacağına dair ant içerler.
  • Teşkilata üye olan ülkeler ise bu personele herhangi bir baskı ve telkinde bulunmayacaklarına dair sözleşmeyi imzalarlar.
  • Genel Sekreterliğin merkezi New York’ta bulunmakla birlikte Beyrut, Cenevre, Nairobi, Viyana gibi önemli dünya merkezlerinde de ofisleri vardır.

BM Genel Sekreteri

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres
  • Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri hukukçu, diplomat ve yönetici özelliklerinden birini kendinde barındırmalıdır.
  • Genel sekreterin görevi: Milletlerin bağımsız yaşama hakkını ve hususiyetle fakir ve savunmasız toplumların özgürlük ve bağımsızlığını savunmakla ve onların sözcülüğünü yapmakla görevli ve yükümlüdür.
  • Genel sekreter Birleşmiş Milletler Anlaşması’nda teşkilatın baş yöneticisi olarak tanımlanır.
  • Teşkilatın ana organlarının ve yardımcı birimlerinin kendisine verdiği yetkiye dayanarak görevini yapan genel sekreter, uluslararası alanda barış ve güvenlik için tehdit olarak gördüğü konuları Güvenlik Konseyi’nin dikkatine sunma ve gündeme getirme yetkisini elinde bulundurur.
  • Birleşmiş Milletler Antlaşması’na göre genel sekreter geniş yetkilere sahip olan bir yöneticidir.
  • Genel sekreter ülkeler arasında bir anlaşmazlık söz konusu olduğu durumlarda üye ülkelerin halklarını hesaba katmak ve onların görüşlerini almakla vazifelidir.
  • Bu görevini yaparken Birleşmiş Milletler Antlaşması’nda yer alan ahlaki ve hukuki değerlere göre hareket etmeli ve Birleşmiş Milletlerin onurunu yüceltmeye yönelik davranış ve söylemler içinde bulunmalıdır.
  • Milletlerarası ihtilafta sürekli barış ve güven adına adımlar atar.
  • Birleşmiş Milletler genel sekreteri BM organlarının bütün toplantılarına, dünya liderleri, hükümet yetkilileri ve sivil toplum ile özel sektör temsilcilerinin toplantılarına katılma yetkisiyle donatılmıştır.
  • Genel sekreter gerekli gördüğü bir konuda bilgi toplamak ve fikir oluşturmak amacıyla dünya turuna çıkabilir yahut istediği ülkeyi ziyaret edebilir.
  • Genel sekreterin fikirlerine katkı sunması açısından “Yaratıcı Gerginlik” adıyla oluşturulmuş kurul, en büyük yardımcısıdır.
  • Genel sekreter yapmış olduğu çalışmaları ve Birleşmiş Milletlerin faaliyetlerini her yıl bir rapor halinde sekreterliğin çeşitli yayın organları yoluyla yayınlar.
  • Teşkilatın geleceğe ilişkin faaliyetlerini öngören bir belge hazırlayıp kamuoyunu bilgilendirir.
  • Genel sekreterin esasen en önemli uluslararası rolü uluslararası anlaşmazlık durumunda gerginliğin tırmanmasını ve yayılmasını önlemek, tarafları bir araya getirip barışı tesis etmek ve iyi niyet faaliyetlerini gerçekleştirmektir.
  • Genel sekreter bulunduğu dönemin ve şartların durumuna göre kendisine antlaşmaya bağlı kalarak yeni görev tanımları da yapma hakkına sahiptir.
  • Birleşmiş Milletler ‘in Genel Sekreterliğine 1 Ocak 2017 itibariyle Portekiz asıllı Antonio Guterres seçilmiştir.

BM Yardımcı Organları

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı

  • Kısa adı UNCTAD olan Ticaret ve Kalkınma Konferansı’nın asıl görevi; gelişmekte olan ülkelerin ticari ve ekonomik kalkınmasını hız katmaktır.
  • Birleşmiş Milletler ‘in daimi organlarından biri olan Ticaret ve Kalkınma Konferansı 1964 yılında kuruluşunu tamamlamıştır.
  • Konferans genel kurula ticaret ve kalkınma konularında öncülük yapmaktadır.
  • UNCTAD Birleşmiş Milletlerin ve üyelerinin ticaret, yatırım, finans, teknoloji ve sürdürülebilir kalkınma faaliyetlerini hazırlamada öncelikli sorumludur.
  • Öncelikli hedefi gelişmekte olan ülkelerin ve dünya ekonomisine uyum sağlamaya çalışan geçiş dönemi ekonomilerinin yatırım ve ticaret kanalıyla kalkınmasına destek vermek ve teşviklerle güçlendirmektir. Bu alanda vermiş olduğu kararlara ve hedeflere ulaşmak için çeşitli araştırma ve politika analizlerinde bulunur.
  • Uluslararası müzakereler gerçekleştirir, sivil toplum kuruluşları ve iş sektörleri ile çeşitli teknik iş birliği ve anlaşmaları imzalar. Gelişmekte olan ülkeler ve iş sektörleri ile etkileşim içerisinde bulunmaya çalışır.
  • Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı’nın en üst düzeyde politika belirleme organı 193 üye ülkeden oluşur ve her 4 yılda bir toplantı gerçekleştirir.
  • Ticaret ve Kalkınma Kurulu konferansın icra organı olarak görev yapar.
  • Ticaret ve Kalkınma Kurulu her yıl düzenli olarak toplanır ve çalışmaları değerlendirmeye tabi tutar.
  • BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı’nın bütçesi yaklaşık olarak 50 milyon dolar düzeyindedir.  Bu bütçe Birleşmiş Milletler genel bütçesinden alınmaktadır.
  • Teknik iş birliği faaliyetlerini yürütmek üzere 24 milyon dolar ise dış kaynaklardan temin edilir.
  • 400 personeli bünyesinde barındıran BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı; Ticaret ve Kalkınma Raporu, Dünya Yatırım Raporu, Az Gelişmiş Ülkeler Raporu, UNCTAD İstatistik El Kitabı, E-Ticaret Kalkınma Raporu, Deniz Ulaşımı ve Afrika Ekonomik Kalkınma dergisini yayına koyar.

Uluslararası Ticaret Merkezi

BM Uluslararası Ticaret Merkezi
BM Uluslararası Ticaret Merkezi
  • Uluslararası Ticaret Merkezi; uluslararası ticari kalkınma alanında işletmeleri, yönetim işleri ve işletme yönetimi konularında destek sağlamak amacıyla Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı ile Dünya Ticaret Örgütü adına kurulmuş olan bir kurumdur.
  • Uluslararası Ticaret Merkezi özellikle gelişmekte olan ve geçiş dönemindeki ekonomilere işletme ve yönetim desteği sağlamak amacıyla, onların potansiyelini arttırmak için faaliyet göstermektedir.
  • Gelişmekte olan ülkelerin ithalat faaliyetlerini de arttırma çabası içerisindedir.
  • Uluslararası Ticaret Merkezi gelişmekte ve geçiş döneminde olan ülke ekonomilerinde faaliyet gösteren ticari kuruluşların çok taraflı ve geniş bir ticaret ortamına ayak uydurmasını kolaylaştırmak, bu işletmelerin ticari kalkınmalarının sağlamak ve onlara bu konularda teknik destek, tasarım ve uygulama yönünden öncü ve lider olmaktadır.
  • Ülkelerin hem kendi içerisindeki özel ticaret alanlarında hem de uluslararası alanda ticari hizmetlerini güçlendirmek, temel ticaret ürünlerinin ithalat ve ihracatını arttırmak ve yükseltmek ve küçük ve orta ölçekli işletmelere dünya ticareti içerisinde rekabet için yer vermeye teşvik ederek ülkeleri ticari olarak güçlendirmektedir.
  • Uluslararası Ticaret Merkezi stratejik ve operasyonel pazar araştırmaları, danışmanlık hizmetleri, ticari bilgi yönetimi, ihracat hacmi artırılması eğitimi, sektörle odaklı ürün ve pazar kalkınması, hizmet sektörü ve uluslararası satın alma zinciri yönetimi konularında teknik programlar hazırlayıp bunları kullanıcıların hizmetine yönlendirmektedir.
  • Uluslararası Ticaret Merkezi, Uluslararası Ticaret Konferansı ve Dünya Ticaret Örgütü ile birlikte aynı bütçeyi kullanır.
  • Ticaret ve işletme alanlarında yerel ve uluslararası kuruluşların düzenlemiş olduğu toplantılara katılım sağlar, bunlarla birlikte projeler yürütür ve bunu Birleşmiş Milletlerin faydasına sunar.
  • Yıllık yaklaşık olarak 33 milyon dolar bütçeye sahip olan uluslararası ticaret merkezi, dış çalışma ofisleri ile birlikte merkezde yaklaşık 200 personele istihdam sağlamaktadır.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı

  • 1972 yılında kurulan Birleşmiş Milletler Çevre programı; çevre konusunda ulusların ve insanların yaşam kalitelerini artırarak, gelecek nesillerin yaşam kalitesini temin ederek ve yükseltmeye çalışarak bu konuda yapılan bütün girişimlere destek sağlamaktadır.
  • Birleşmiş Milletlerin başlıca organlarından birisi olan BM Çevre Programı küresel çevre gündemini belirlemede öncelikli söz sahibidir.
  • Sürdürülebilir kalkınma ile birlikte uluslararası düzeyde çevresel boyutunu da düşünerek çevresel koruma faaliyetleri gerçekleştirir.
  • Birleşmiş Milletler Çevre Programının 58 üye ülkenin katılımıyla oluşan bir İdare Konseyi vardır ve konsey her yıl 1 defa düzenli olarak toplantı yapmaktadır.
  • Programın bütçesi hükümetlerin gönüllü katkıları, vakıf fonu ve Birleşmiş Milletlerin düzenli bütçesinden karşılanır.
  • 605 personel istihdam eden program 130 milyon dolar bütçeyle faaliyetlerini sürdürür.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı

  • Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı üye ülkeler arasında kalkınma ağını oluşturan ve değişim yanlısı olan bir kuruluş olarak faaliyet gösterir.
  • Program gelişmekte olan ülkeleri bilgi, deneyim ve kaynaklarla buluşturmakta, halkların daha refah içinde bir yaşam sürmesi için çalışmalar yapmaktadır.
  • Dünya üzerindeki yaklaşık 160 ülkede küresel kalkınma engellerini ortadan kaldırmaya yönelik çalışmalar sürdürmekte ve çözüm önerileri sunmaktadır. Özellikle üye ülkeler kalkınma programlarını geliştirirken Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı kuruluşundan ve kuruluşa bağlı olarak çalışan uzmanlardan teknik destek sağlarlar.
  • Birleşmiş Milletler üyeleri ve liderleri kalkınma programı çerçevesinde yoksulluğun önüne geçme amacını güden Bin Yıllık Kalkınma hedefleri koymuş ve üye ülkeler bunu taahhüt etmiştir.
  • Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı bu hedef için küresel düzeyde çalışmakta ve bu faaliyetleri koordine etmektedir.
  • Demokratik yönetişim, yoksulluğun azaltılması, kriz yönetimi ve acil yardım, enerji ve çevre, bilgi ve haberleşme teknolojileri ve HIV/ AIDS ile mücadele etmeyi temel vazifeleri arasına yerleştirmiştir.
  • Birleşmiş Milletler Sermaye Geliştirme Fonu, Birleşmiş Milletler Kadınlar Kalkınma Fonu ve Birleşmiş Milletler Gönüllüleri bu programa bağlı olarak çalışan kurumlardır.
  • Üye ülkelerin temsilcilerinden oluşan 36 üyeyle icra kurulu tarafından yönetilen program, her yıl İnsani Kalkınma Raporu adıyla da bir kitap yayınlayıp kamuoyuna sunmaktadır.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu UNICEF

unicef
unicef
  • Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu UNICEF; 1946 yılında kurulmuştur. hastalık, şiddet, yoksulluk ve ayrımcılığın çocuklar üzerindeki etkilerini kaldırmaya yönelik faaliyetler göstermektedir.
  • Dünya genelinde kabul görmüş olan Çocuk Hakları Sözleşmesi temeline dayanarak çalışmalarını yürüten UNICEF, çocukların hastalıklardan korunmasının ve bakımının insanlığın gelişimi için en temel ihtiyaç olduğuna inanarak çalışma yapmaktadır.
  • UNICEF, çocukların doğumdan ergenlik sürecinin bitimine kadar olan sürede psikolojik ve fiziksel yönden sağlıklı gelişmesine destek vermektedir.
  • Çocukların yaygın hastalıklara karşı aşılanmalarını, anne ve çocuk sağlığını önemli gündemi arasında bulundurmaktadır.
  • Çocuklar ve gençler arasında HIV/ AIDS virüsünün yaygınlaşmasını önlemeye çalışmakta ve bu virüsü taşıyan çocukların ve ailelerinin onurlu bir şekilde hayatına devam etmesini sağlamaya çalışmaktadır.
  • Ayrıca kızların eğitimine büyük önem ve destek veren UNICEF, şiddete, tecavüze ve istismara maruz kalan çocukların yaralarını sarmakla da kendisini görevli addetmektedir.
  • UNICEF, Çocuklar için kurulmuş olan en büyük küresel örgüttür.
  • Gençlerin her türlü insani ve sosyal faaliyete katılmasına destek sağlamaktadır.
  • UNICEF 36 üye ülkenin de delegelerinden müteşekkil bir icra kurulu tarafından idare edilmektedir. Bu icra kurulu organın bütün politika, program ve finansmanını yönetir.
  • Dünya çapında ve çoğu gönüllü olmak üzere 158 ülke ve bölgede çalışan 10 bine yakın personeli UNICEF etkinliklerinde görev almaktadır.
  • UNICEF finansmanını tamamen gönüllü kuruluşlar ve katkılar yoluyla temin etmektedir.
  • Özellikle özel sektör ve sanayileşmiş ülkelerdeki ulusal komiteler vasıtasıyla finansal yardım almaktadır.
  • 1965 yılında Nobel Barış Ödülüne layık görülen UNICEF, yıllık olarak Dünya Çocukları Devleti adıyla da bir yayın çıkarmaktadır.
  • UNICEF’in 2017 itibariyle 3 milyar doların üzerinde harcaması olmuştur.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği

BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Toplantısı
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Toplantısı
  • 1993 yılında BM Genel Kurulu tarafından Birleşmiş Milletler insan hakları faaliyetlerinin başlıca sorumlusu olarak kurulan bir organdır.
  • Yüksek komiserlik uluslararası alanda tüm siyasi ve sosyal, sivil kültürel ve ekonomik hakların kullanımını teşvik etmek ve korumak amacıyla görevlendirilmiştir. Bu görevi insan hakları yüksek komiserliği bürosu üzerinden yürütür.
  • Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği uluslararası alanda insan hakları çalışmalarının ana uygulayıcı organıdır. Bu konuda çalışmalar yapar, rapor hazırlayıp genel kurula ve ilgili karar organlarına takdim eder.
  • Yapmış olduğu araştırmaları insan haklarının teşviki ve korunması hususunda genel kurulun ve üye ülkelerin kullanımına sokar.
  • Yüksek Komiserlik insan hakları konusunda ülkesel, bölgesel ve çeşitli sivil toplum kuruluşları ile birlikte iş birliği içerisindedir.
  • 500’den fazla personel istihdam eden Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği 5 ana birim halinde çalışmalarını yürütür. bunlardan;
  • Araştırma ve Kalkınma Birimi insan hakları konularında çeşitli araştırma ve analizler yapar. Kişilerin refah seviyesini geliştirmesine imkan tanıyan kalkınma hakkını ve stratejilerini belirler ve bunların uygulanmasının denetimini yapar.
  • Faaliyet ve Program Birimi ise üye ülkelere geniş çapta teknik destek sağlar, soruşturma ve denetleme faaliyetlerini gerçekleştirerek, insan hakları konusunda eğitim faaliyetlerinde bulunur.
  • Destek Hizmetleri Birimi de Birleşmiş Milletler insan hakları birimlerine maddi ve insan kaynağı desteği sağlar.
  • Medya ile STK’lardan sorumlu olan birim ise Dış İlişkiler Birimi olarak görev yapar. Bu birim sivil toplum ortaklıklarını ve bağış toplama işlerine yönelik çalışmalar yapar.
  • Özel Prosedürler Birimi ise Yüksek komiserliğin diğer birimidir. Bu birim dünya çapında meydana gelen insan hakları ihlallerini belgeleyerek mağdurları korumak ve haklarını savunmak maksadıyla kurulan bir alt organdır.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)

  • Sosyal adaletin ve uluslar arasında insan ve çalışma haklarının iyileştirilmesi için mücadele eden Uluslararası Çalışma Örgütü 1919 yılında kurulan bir yardımcı organdır.
  • İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yaşanan yoksulluk ve buna bağlı olarak çalışma hayatındaki adaletsizliği en aza indirmek amacıyla kurulmuş olan örgüt, evrensel ve kalıcı barışın sadece sosyal adalet ile sağlanabileceğini savunan temel bir prensip üzerinde faaliyet göstermektedir.
  • Örgütün temel amaçları arasında insan haklarına saygı, yeterli yaşam standartları, insanı çalışma koşulları, istihdam olanaklarının geliştirilmesi, insanlara ekonomik güvencenin verilmesi konuları yer almaktadır.
  • Örgüt bu unsurları sosyal adaletin gerekleri olarak kabul eder.
  • Uluslararası Çalışma Örgütü ulusal ve uluslararası düzeyde alınan tavsiye kararları yoluyla çalışma hayatına yönelik olarak temel haklar, örgütlenme özgürlüğü, toplu pazarlık, zorla çalıştırma yasağı, fırsat ve muamele eşitliği gibi çalışmalara ilişkin düzenlemelerde bulunur ve standartlar belirler.
  • Mesleki eğitim ve rehabilitasyon, endüstriyel ilişkiler, çalışma şartları, sosyal güvenlik, istihdam politikaları, iş hukuku, iş yönetiminin geliştirilmesi, kooperatifçilik, çalışma istatistikleri, iş sağlığı ve güvenliği konularında da eğitim faaliyetlerinde bulunur, çalışmalar yapar ve teknik destek verir.
  • Uluslararası Çalışma Örgütü Birleşmiş Milletlere üye ülkeler içerisinde yapmış olduğu çalışmaları işçi, işveren ve hükümet temsilcisini davet eder.
  • Örgütün yönetim kadrosunda bu üç unsur yönetici lider konumunda yer almaktadır.
  • Uluslararası Çalışma Örgütü her yıl düzenli olarak işçi, işveren ve hükümet temsilcilerini bir araya getirerek çalışma sorunlarının tartışıldığı bir forum gerçekleştirir.
  • Örgütün yönetim kurulu her yıl 2 defa toplanır ve faaliyetleri yürüterek bütçeyi oluşturur.
  • Örgütün standartlarına uymayan icraatları denetime tabi tutar.
  • Yönetim kurulu basımevi sekretaryası ve merkez bürosu Cenevre’de konuşlanmıştır.
  • 1969 yılında Nobel Barış Ödülü kazanan Uluslararası Çalışma Örgütü; Cenevre ile birlikte 50’den fazla ofisinde 3000’e yakın personel ve uzman istihdamı sağlamaktadır.
  • Yaklaşık olarak 1 milyar dolar bütçe ile çalışmalarını sürdürür.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)

  • 16 Ekim 1945 yılında Kanada’da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kurulan Gıda ve Tarım Örgütü Birleşmiş Milletler ‘in kırsal kalkınma politikasını yürüten BM yardımcı organlarından biridir.
  • Uluslararası düzeyde tarımsal kalkınmayı, kaliteli beslenme ve her zaman aktif ve sağlıklı bir yaşam için ihtiyaç duyulan gıdaya ulaşmayı amaç edinen örgüt; dünya üzerinde yoksulluk ve açlıkla mücadele etmek için faaliyet gösterir.
  • Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün kurulduğu 16 Ekim tarihi her yıl Dünya Gıda günü olarak anılmaktadır.
  • Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü üye ülkelere kalkınma desteği sağlar, gıda politikası ve planlaması konusunda tavsiyelerde bulunur, bu konuda bilgi toplama, analiz etme ve elindeki verileri dağıtma göreviyle çalışır.
  • Gıda ve tarım konularında uluslararası düzeyde forum oluşturup özel programlar düzenler ve acil gıda krizlerine karşı alınabilecek tedbirleri tartışarak gerekli gördüğü durumlarda ihtiyaç sahibi ülkelere ayni ve nakdi bağış yapar.
  • Yaklaşık 2000’in üzerinde proje yürüten Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü, Orta Asya Alt Ofisi Ankara’da yer almaktadır .
  • Orta Asya Alt Ofisi Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan Nilgün Özbekistan, Tacikistan ve Türkmenistan ile birlikte Türkiye’yi arasına alan bir bölgede çalışmaların koordinasyonunu üstlenmektedir.
  • Ofisin binası Türkiye tarafından yaptırılmış olup örgütün hizmetine tahsis edilmiştir.
  • Bu alt ofise Türkiye her yıl 2 milyon dolar katkı sağlama taahhüdünde bulunmuştur.
  • Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü her yıl 2 defa toplanan bir konferans tarafından sevk ve idare edilir.
  • Konferans 49 üyeden teşekkül eder.
  • Yaklaşık olarak 4 binin üzerinde personeli istihdam eden örgütün yıllık bütçesi 1 milyar doları aşmaktadır.

Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim Ve Kültür Örgütü UNESCO

unesco
UNESCO Binası
  • UNESCO 1946 yılında kalıcı ve dünya barışını tesis etmek, entelektüel ve ahlaki dayanışmayı güçlendirmek amacıyla kurulan bir alt organdır.
  • Eğitim, doğa bilimleri, sosyal ve beşerî bilimler, kültür ve iletişim UNESCO’nun ilgilendiği faaliyet dallarıdır.
  • Örgüt dünya üzerinde barış kültürünü yaygınlaştırmak, beşeri ve sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmek, herkes için eğitim politikasını yürütmek ve uluslararası bilimsel programları desteklemek amacıyla çalışmalar yapmaktadır.
  • Doğa ve çevresel faktörleri iyileştirmek, kültürel kimliklerin ifade edilmesini kolaylaştırmak, kültürel dünya mirasını korumak ve geliştirmek üzere faaliyetlerini sürdürür.
  • Haberleşme kültürünün artırılması, kapasitelerinin güçlendirilmesi, bilgi akışının kolaylaştırılması ve medyanın daha fazla özgürleştirilmesi üzerine de çalışmalarda bulunur.
  • UNESCO’nun uluslararası düzeyde 190 ulusal komisyonu mevcuttur.
  • 5000 kadar UNESCO Birliği Teşkilatına sahip olan örgüt, yaklaşık 500 kadar sivil toplum kuruluşu ile resmi ilişkiler içerisinde çalışmaktadır.
  • Çeşitli vakıf ve ulusal kuruluşlarla da işbirliği içerisinde bulunur.
  • Tüm üye ülkelerin oluşturduğu bir genel konferans tarafından yönetilen UNESCO, 2 yılda bir toplanarak çalışmaları değerlendirmeye tabi tutar.
  • Konferans tarafından seçilen 58 üye ise icra kurulunu oluşturur ve bu kurul konferansın çalışmalarını denetlemekle görevlidir.
  • Dünya üzerinde 2500’den fazla personel ile çalışan UNESCO; 1 milyar doların üzerinde bir bütçeyle faaliyetlerini gerçekleştirir.

Dünya Sağlık Örgütü WHO

Dünya Salık Örgütü / WHO
Dünya Salık Örgütü / WHO
  • Dünya Sağlık Örgütü: 1948 yılında kurulmuş olan örgüt sağlık alanında uluslararası işbirliğini teşvik etmek amacıyla ve hastalıkları kontrol altına almak ya da tamamen ortadan kaldırmak için çeşitli programlar üzerinde çalışmaktadır.
  • Dünya Sağlık Örgütü insanların yaşam kalitesini artırarak mümkün olan en yüksek sağlık şartlarında yaşamasını sağlamak üzere faaliyetler yürütmektedir.
  • Yoksul ve dışlanmış ülkelerdeki aşırı ölümler, hastalıklar ve sakatlıklar, sağlıklı yaşam tarzının teşvik edilmesi, çevresel ekonomik ve sosyal nedenlerle ortaya çıkan sağlık risklerini azaltmak için çaba harcar.
  • İnsanlara mali açıdan yük getirmeyen daha adil ve eşit sağlık imkânlarından yararlandırma hak ve bu tür sağlık sistemlerini geliştirmek, uygun sağlık politikaları geliştirerek sosyal, ekonomik, çevresel kalkınma politikalarının sağlık boyutuna şekil vermek, Dünya Sağlık Örgütünün ilgilendiği alanlar içerisinde yer almaktadır.
  • Dünya Sağlık Örgütü Birleşmiş Milletlere üye olan devletlerin oluşturduğu bir yönetim kurulu tarafından sevk ve idare edilmektedir.
  • Yılda iki defa toplanan yönetim kurulu, tayin ettiği 32 sağlık uzmanından oluşan bir icra kurulu marifetiyle faaliyetlerini sürdürmektedir.
  • Dünya Sağlık Örgütüne ait Kongo, Washington, Kahire, Kopenhag, Yeni Delhi ve Manila’da ofislerde toplam 3500 personeli bünyesinde çalıştır.
  • Dünya Sağlık Örgütü, bir buçuk milyar doların üzerinde bir bütçeyle çalışmaların sürdürür.

Uluslararası Para Fonu IMF

  • IMF 1944 yılında Birleşmiş Milletlere bağlı olarak kurulan yardımcı bir finans organıdır.
  • Uluslararasında parasal işbirliğini kolaylaştırmak, döviz istikrarını ve kambiyo düzenini sağlamak, çok taraflı ödeme sistemlerinin kurulmasına yardımcı olmak ve döviz kısıtlamalarını kaldırmaya çalışmak, ödemeler dengesindeki uyumsuzlukları düzeltmek üzere üye devletlere geçici parasal destek sağlamak amacıyla kurulmuş olan bir fon olarak çalışır.
  • IMF Finans rezervi oluşturma ve üyeler arasında paylaştırma yetkisini elinde bulundurur.
  • IMF’nin finansal kaynağı 191 üye ülkenin üyelik ödentisiyle meydana gelir.
  • Bu ödenti belli bir kotaya göre belirlenirken, kotalar üye ülkelerin ekonomik gelişmişliklerine göre artar veya azalır.
  • IMF, ödemeler dengesinde sıkıntı içerisinde olan üyelere geçici krediler verir ve fondan kredi alan ülkeler yeni bir kriz ve ödemeler dengesinin oluşmaması için bazı reformlar yapma taahhüdünde bulunur.
  • IMF vermiş olduğu geçici kredilerin miktarını üye ülkelerin kotalarına göre tespit eder. Ayrıca geliri az olan ülkelere düşük faizli kredi imkanı da sunmaktadır.
  • IMF’de tüm üye ülkeler temsilci bulundurur ve bu temsilciler yönetim kurulunu meydana qetirir.
  • Yönetim kurulu 24 üye ülkenin temsilcilerinden teşekkül eden bir icra kurulu oluşturur.
  • İcra kurulu, yönetim kuruluna uluslararası para ve finans konularında tavsiye niteliğinde fikirler sunar.
  • İMF bünyesinde 140 ülkeden icra kurulunun seçmiş olduğu 3 bine yakın personel istihdam edilmektedir.
  • IMF’nin 1 yıllık idari bütçesi 1 milyar doları aşmaktadır.
  • IMF her 2 yılda bir Dünya Ekonomisine Bakış ve Küresel Finansal İstikrar Raporu yayımlar.

Dünya Bankası Nedir?

Dünya Bankası
Dünya Bankası -Washington
  • Dünya Bankası; Uluslararası Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası, Uluslararası Finans Kurumu, Uluslararası Kalkınma Birliği, Çok Taraflı Yatırım Garanti Kurumu ve Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözüm Merkezi adıyla 5 kurumdan teşekkül eder.
  • Dünya Bankası binası Amerika Birleşik Devletlerinin başkenti Washington’da bulunmaktadır.
  • Dünya Bankası’nın amacı: Dünya genelinde yoksul ülke ekonomilerinin iyileştirilmesi, güçlendirilmesi ve yoksulluğun en aza indirilmesidir.
  • Dünya Bankası Bin Yıl Kalkınma hedeflerine bağlı olarak ekonomik büyüme ve kalkınmayı sağlamak amacıyla insanların yaşam standartlarını yükseltmeyi planlayarak çalışmaktadır.
  • Bu amaçlarla kalkınma için borç verme ve ülkelerin ekonomik kapasitelerini geliştirme faaliyetlerini iki ayrı kalem halinde düzenler.
  • Ulusal ve uluslararası alanda yatırım iklimi oluşturmak, iş ve sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak, yoksul insanlara yatırım yapmak ve onların kalkınma sürecine katılımlarına destek vermek amacıyla çalışmalar yapmaktadır.
  • 191 üye ülkenin temsilcileri adına bir yönetim kurulu tarafından yönetilen Dünya Bankası; yüzden fazla gelişmekte olan ülkeye, yürütmüş olduğu çalışmalarda 100 milyar doların üzerinde borç ve maddi destek vermiştir. 
  • Dünya Kalkınma Raporu adıyla da bir yayını bulunmaktadır.

Bir cevap yazın