Avrupa Birliği Hakkında Bilgi

avrupa-birligi
  • Avrupa Birliği topraklarının büyük bir çoğunluğu Avrupa kıtasındaki 28 üye ülkeden oluşmuş siyasi ve ekonomik bir örgütlenme yapısı
  • Diğer adı: AB
  • 1992 yılında imzalanmış olan Maastricht Antlaşması, diğer adı ise Avrupa Birliği Antlaşması olarak bilinen ve Avrupa Ekonomik topluluğuna üye ülkelerin yeni görev ve sorumluluk yüklenmeleri ile oluşan bir örgütlenme
  • Avrupa Birliği 500 milyonu aşan nüfusu ile dünya ülkeleri arasında gayri safi milli hâsıla sıralamasında dünya nüfusunun %30’luk bir payına sahip
  • Avrupa Birliği üye ülkeleri ve aday ülkeleri bağlayan birtakım kanunlar ve kurallar vasıtasıyla insan, eşya, sermaye ve hizmet odaklı serbest dolaşımı ihtiva eden bir ortak pazardır
  • Avrupa Birliği kendi içerisinde tarımdan balıkçılığa, ticaretten sanayiye her türlü alanda ortak bir politika izlemekte
  • Avrupa Birliği üyesi 28 ülkenin 19’u 2018 yılı itibarı ile Euro para birimini kullanmaktadır.
  • Avrupa Birliği dünya genelinde bulunan örgütlere tek temsilci ile katılarak birliğin bu yöndeki politikasını diğer dünya ülkelerine kabul ettirmiştir.
  • Avrupa Birliği’nin kendi içerisindeki ülkeler arasında pasaport uygulaması bulunmaz
  • AB üyelerinin 22 tanesi aynı zamanda Kuzey Atlantik Paktı yani NATO üyesi
  • Avrupa Birliği: uluslar ve devletlerarası büyük bir oluşum
  • Avrupa Birliği içinde devletlerarasında fikir ayrılığına düşülmesi durumunda Avrupa Birliği’nin kurmuş olduğu kurum ve kuruluşlar tüm birlik adına ülkelere danışmaksızın ve bağlamaksızın bir konuyu karara bağlayabilme yetkisine sahip
  • Bu da bu kurumların uluslar üstü bir kurum olduğunun göstergesidir.
  • Bu uluslar üstü kuruluşlardan bazıları: Avrupa Merkez Bankası, Avrupa Adalet Divanı, Liderler Zirvesi, Avrupa Birliği Konseyi, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu
  • 6 ülkenin katılımıyla oluştuğu ve Avrupa Birliği’nin temellerinin atıldığı birliktelik: 1951 yılında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu
  • 1951’de sonra sürekli olarak yeni ülkelerin katılımıyla nicelik ve nitelik olarak büyümeye devam eden birliktir.
  • AB yapmış olduğu anlaşmalarla ekonomik, siyasal sosyal, eğitimsel ve daha birçok alanda üye devletlere yeni sorumluluk ve yükümlülükler getirmiştir.
  • Yeni yükümlülükler ve antlaşmalar Avrupa Birliğinin büyümesine ve söz sahibi olmasına katkıda bulunmuştur.
  • Bu antlaşmalardan bazıları: 1957 Roma Antlaşması, 1992 Maastricht Antlaşması ve 2007 Lizbon Antlaşması

Avrupa Birliği Oluşumu ve Tarihçesi

avrupa-birligi-tarihcesi
Avrupa Birliği genişlemeye devam eden bir siyasi birlikteliktir.
  • İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Batı Avrupa ülkeleri arasında bir birlik oluşturma fikri başlar.
  • Bu düşünceler ışığında 1951 yılında Batı Almanya ve Fransa’nın öncülüğünde İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg topluluğun kurucu ülkeleri olur.
  • Böyle bir birliğe ihtiyaç duyulmasının en büyük sebebi gelişmekte olan sanayinin hammaddesi olan kömür ve çelikten doğabilecek bir anlaşmazlık durumunda ülkeler arasında savaşın engellenmesi ve yardımlaşmanın sağlanması
  • 1951’den 6 yıl sonra yani 1957’de, bu 6 ülke arasında iki yeni topluluk daha meydana gelir.
  • Bu iki yeni topluluk: Gümrük Birliği işlemlerinin daha kolay yürütülmesi için Avrupa Ekonomik Topluluğu ve nükleer enerji projelerinin yürütülmesi için ise Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu
  • 1965: Avrupa Topluluğu adı altında toplanması; bu iki topluluk bir araya getirilerek Brüksel Antlaşması imzalanması
  • Avrupa Birliğinin 1. Genişlemesi: Avrupa topluluğuna 1973’te Danimarka, Birleşik Krallık ve İrlanda’nın dâhil olması
  • 1979 yılında oluşturulan kurulu: Avrupa Parlamentosu
  • 1979: Avrupalı vatandaşlara kendi parlamentolarını kurma ve milletvekillerini seçme hakkı verilmesi
  • 1981: Yunanistan, 1986 İspanya ve Portekiz Avrupa topluluğuna katılması
  • Schengen Antlaşması ile 1985’ten itibaren üye devletlerin birçoğu pasaport kontrolü olmaksızın seyahat imkânına kavuşması
  • 1986: Avrupa bayrağı üye ülkeler tarafından kullanılmaya başlanması
  • 1986: Üye ülkelerin liderleri tarafından Avrupa tek senedi imzalanması
  • 1986: Üye ülkeler arasındaki Bürokratik ve formalite işlemlerin kaldırılması amacıyla ve işlemlerin daha hızlı yürütülmesi için Avrupa Politik İşbirliği Kurumu oluşturulması

Avrupa Birliği’nin Oluşumu

  • 1990: Avrupa Ekonomik Topluluğunun Berlin Duvarı’nın yıkılmasıyla birlikte Doğu Almanya’yı da içine alarak kendi içerisinde bir genişleme yaşaması
  • 1992: tarihinde ise Maastricht Antlaşmasının yürürlüğe sokulması
  • Bu antlaşmaya göre Avrupa Topluluğu; Avrupa Birliği adını alması ve üç sütun ismini verdikleri uygulamanın başlatılması
  • Bu üç sütuna göre birinci sütun; Avrupa Birliği ülkelerinin uluslar üstü politikaları, 2. sütun dış politika, 3. sütun ise içişleri
  • 1993: Avrupa Birliği liderlerinin Kopenhag kentinde gerçekleştirmiş oldukları zirve ile bazı kriterler belirlemesi ve birliğe katılmak isteyen ülkelere uygulanması görüşünün kabul edilmesi
  • Bu zirvenin Avrupa Birliği tarihine Kopenhag Kriterleri olarak geçmesi
  • 1995 yılında Avrupa Birliğnin 3. genişlemesini gerçekleştirerek Avusturya, Finlandiya ve İsveç’in katılımıyla büyümeye devam etmesi
  • 1997 tarihinde ise Maastrich Antlaşması’nın bazı başlıklarında iyileştirmeler yapmak için Amsterdam Antlaşmasının imzalanması
  • Bu antlaşmanın daha geniş ve olgunlaştırılmış şekli: 2001 yılında imzalanan Nice Antlaşması
  • 200:2 Avrupa Birliğinin 12 üye ülke ile birlikte yılında euro para birimine kabul etmesi
  • 2002’den itibaren Euro Bölgesi oluşturularak bu bölgenin 19 ülkeye ulaşması
  • 2004: Avrupa Birliği yeni bir genişleme gerçekleştirerek Avrupa’nın doğu bloku ülkelerinden 10 yeni aday ülkenin birliğe katılmasına izin vermesi
  • 2004 yılında Avrupa Birliği Anayasası oluşturulmaya çalışılması ancak bazı üye ülkelerin halk oylamalarında bu anayasa kabul edilmemesi
  • 2004 yılında imzalanmış olan Lizbon Antlaşması çerçevesinde üye ülkelerin birlikle ilişkilerini sürdürmeye devam edilmesi
  • 2007: İmzalanmış olan Lizbon Antlaşması ile de Avrupa Topluluğu adı tamamen bırakılarak Avrupa Birliği adını alması
  • 2007’de ise Bulgaristan ve Romanya, 2013 yılında Hırvatistan’ın katılımıyla Avrupa Birliği ülke sayısının 28’e çıkması

AB Üyeleri ve Avrupa Birliği Coğrafyası

Avrupa Birliğine Üye Ülkeler

  • Avrupa Birliği üyeleri: Almanya, Avusturya, Birleşik Krallık, Belçika, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Kıbrıs, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Yunanistan
  • Birliğe katılmak isteyen 6 aday ülke: Türkiye, Sırbistan, Karadağ, Makedonya, İzlanda, Arnavutluk
  • Bunun yanında olası adaylar:  Kosova ve Bosna Hersek                                           
  • Avrupa Birliği’ne katılmak isteyen ülkeler 1993 yılında imzalanan Kopenhag Kriterlerine uymak zorunda
  • Bu kriterler göre; her ülkenin kendi içerisinde insan hakları ve demokrasiye saygılı, birlik ülkeleri ile rekabet edecek düzeyde sağlam ekonomik bir temel ve tamamıyla Avrupa Birliği yasalarını kabul edecek bir yönetim biçimi olarak üye ve aday ülkelerden istenmekte
  • Bir ülkenin Avrupa Birliği’ne girip giremeyeceğini belirleyen kuruluş: Avrupa Konseyi
  • İsviçre Avrupa kıtasında bulunup ancak Avrupa Birliğine üye olmayan ülke:  İsviçre
  • Avrupa Birliği’nin bazı düzenlemelerine kısmi olarak katılan ülkeler: İzlanda, Lintenstein ve Norveç

Avrupa Birliği Coğrafyası

AB Üyeleri ve Avrupa Birliği Coğrafyası
AB Üyeleri ve Avrupa Birliği Coğrafyası
  • Avrupa Birliği Coğrafyası: Esasen Avrupa kıtası içerisindeki toprakları kapsayan bölge
  • Avrupa Birliği büyüme ve genişleme çalışmalarından dolayı Danimarka’nın bazı Adaları ve Birleşik Krallık’a bağlı bulunan bazı adalar da AB toprakları sayılmaktadır.  
  • Diğer yandan Grönland, Kanarya Adaları, Fransız Guyanası, Hollanda Antilleri gibi birçok toprak parçası da kıtanın dışına taşan bölgeler arasında yer alır.
  • Kuzeyi ve güneyi ayırt edilmeksizin Avrupa kıtasının dışında kalan bir toprak parçası: Kıbrıs Adası
  • Avrupa Birliği üyesi ülkelerin oluşturduğu toprak parçası: yüzölçümü bakımından 4.422.773 kilometre kare
  • Dünya ülkeleri seviyesindeki büyüklüğü: altıncı büyük yüzölçümü
  • Ülkeler bazında Avrupa Birliği topraklarının kıyı şeridi uzunluğu: Kanada’dan sonra en uzun kıyı şeridi
  • Avrupa Birliği dışında olan ülkelere komşuluğu: 22 ülke ile kara sınırı
  • Avrupa Birliği topraklarının diğer özelliği: Dünyadaki en uzun 5. kara sınırı
  • İklim özellikleri bakımından ise geniş bir coğrafyaya sahip olduğu için iklim çeşitliliği: Akdeniz ikliminden, okyanus iklimine; karasal iklimden kuzeyi iklimine kadar birçok iklim çeşitliliğine rastlanmaktadır.

Avrupa Birliği Kurumları ve Yönetimi

Avrupa Birliği Kurumları ve Yönetimi
Avrupa Birliği Kurumları ve Yönetimi
  • Avrupa Kömür ve Çelik işletmelerinin kurulmasının üzerinden bugüne kadar birçok antlaşma ve iyileştirmeler yapılarak yeni kurum ve kuruluşlar birliğin bünyesine katılmaktadır.
  • Avrupa Birliği Yönetimi: çeşitli birimlerden ve kuruluşlardan müteşekkil
  • Bu kuruluşların sahip olduğu statü: karar verme mekanizması ve yaptırım gücü bakımından üye ülkelerin üzerinde uluslararası bir statü
  • Kurumların yetkisi: üye ve aday ülkeler üzerinde yaptırım gücü 
  • Üye ve aday ülkeler arasındaki herhangi bir anlaşmazlık çıkması durumunda çözüm: Avrupa Birliği kurumlarının kanun, kural ve kararları

Avrupa Komisyonu

  • Avrupa Komisyonu: milletvekillerinden oluşan parlamentoya ve devlet başkanlarından oluşan konseye mevzuat, kanun ve kararlarında etkili olmak amacıyla çeşitli öneriler sunarak yasama sürecini başlatan kurum
  • Avrupa Birliği’nin yürütme organı: Avrupa Komisyonu
  • Avrupa Komisyonunun Görevi: genel olarak Avrupa Birliği politikalarını uygulayarak Avrupa Birliği bütçesini yönetmekle yetkili
  • Avrupa Komisyonu üye sayısı: 28 üye
  • Üyelerin temsilci sayısı: Her üye komisyona bir temsilci gönderir.
  • Avrupa Komisyonu üyelerine verilen ad: “komiser”
  • Her komiserin görev süresi: 5 yıl
  • Komiserlerin yeniden seçilmesi: görev süresi tamamlanan komiser yeniden seçilme hakkına sahiptir.
  • Avrupa Birliği Komisyonu’nun başkanını seçme yetkisi: Avrupa Birliği Zirvesi seçer, seçim sonucu Avrupa Parlamentosu’nun onayına sunulur.
  • Komisyonun özerkliği: Komisyon üyeleri görev süresi müddetince üye devletler tarafından görevinden alıkonulamaz. Bu yetkiye Avrupa Parlamentosu da sahip değildir.
  • Avrupa Birliği Komisyonu’nun görevden alınması: Sadece güvensizlik oyu ile mümkün ve bunu da komisyon kendi üyeleri arasında yapacağı bir seçimle belirler.
  • Avrupa Birliği Komisyonu’nun Merkezi: Brüksel

Avrupa Parlamentosu

Avrupa Parlementosu
Avrupa Parlementosu
  • Avrupa parlamentosu Avrupa birliğine üye olan ülkelerin vatandaşları tarafından 5 yılda bir yapılan seçimlerle belirlenir.
  • Avrupa parlamentosunun oluşumu: Avrupa Birliğine üye 28 ülkenin temsilcileri
  • Avrupa Parlamentosuna her üye ülkenin kaç temsilci göndereceği: ülkelerin nüfusları ile alakalı
  • Parlamentonun genel kurulunun toplandığı yer: Strazburg
  • Parlamentonun komiteleri ve siyasi grupları, Brüksel’de; sekretaryası Lüksemburg’da
  • Avrupa Konseyi ile beraber yasama yetkisine sahip olan kurum: Avrupa Parlamentosu
  • Avrupa Birliği’nin bütçesini yapan kurum: Avrupa parlamentosu ile birlikte Avrupa Konseyi
  • Avrupa Parlamentosunun Avrupa Birliği’nin diğer kurumları üzerindeki yetkisi: siyasal denetim yetkisi
  • Avrupa Parlamentosunun yapacağı işler:

Avrupa Komisyonu’na sözlü veya yazılı soru sorabilme

Komisyon hakkında soruşturma komiteleri oluşturabilme

Gelen şikâyet dilekçelerini kabul edebilme

Komisyon üyelerini yapacağı güvensizlik oylamasıyla ve 2/3 çoğunlukla heyet olarak istifa etmeye zorlayabilme

Avrupa Birliği Komisyonu’nun başkan ve üyelerinin seçiminde parlamentonun güvenoyu aranması

Avrupa Birliği Konseyi

  • Avrupa Birliği Konseyi: Birliğe üye olan devletlerin hükümetlerinde görev alan bakanların oluşturduğu organ
  • Avrupa Konseyi dönem başkanlarının el değiştirme süresi: 6 aylık süreler içerisinde üye devletler arasında
  • Avrupa Konseyinin Yetkisi: Avrupa Parlamentosu ile beraber Avrupa Birliği’ne dair yasal düzenlemeleri kabul etme yetkisi, komisyonun hazırlamış olduğu bütçeye Avrupa Parlamentosu ile birlikte onaylama
  • Avrupa Birliği Konseyi’nin karar alma mekanizması olarak kabul edildiği antlaşma: Lizbon Antlaşması
  • Avrupa Birliği Komisyonu karar yeter sayısı: Antlaşmaya göre 345 olan konsey üyesinin oylarının 255 olumlu olması halinde ve birliğe üye ülkelerin yarıdan fazlasının olumlu görüş bildirmesi 
  • 2017 yılından sonra bu karar mekanizmasındaki değişiklik: ağırlıklı oy esası

Avrupa Birliği Zirvesi

  • Avrupa Birliği Zirvesi: Avrupa Birliğine üye olan devletlerin hükümet ve devlet başkanlarından oluşan bir organ
  • Avrupa Birliği Zirvesi Merkezi: Brüksel
  • Avrupa Birliği Zirvesi: Avrupa Birliği’nin en yüksek derecede siyasi liderlerin bir araya getiren organ
  • Avrupa Birliği Zirvesinin oluşturan üyeler: biri başkan olmak üzere her üye ülkeden birer temsilci
  • Diğer adı: Avrupa Birliği Liderler Zirvesi
  • Avrupa Birliği Zirvesinin özelliği: üye ülkelerin devlet başkanlarından ya da hükümet başkanlarından oluşması
  • Avrupa Birliği Zirvesi toplantı süresi: her yıl en az 4 toplantı
  • Avrupa Birliği Zirvesi başkanlığı: Dönüşümlü olarak Avrupa Birliği Konseyi başkanlığı görevini yürüten ülke temsilcisi zirveye başkanlık eder.

Avrupa Adalet Divanı

  • Avrupa Adalet Divanı: Avrupa Birliği’nin adaletle ilgili bölümünü oluşturan organ
  • Avrupa Adalet Divanı kuruluşu: 2007 Lizbon Antlaşması
  • AB’deki Konumu: Avrupa Birliğine üye olan ülkeler arasında ilk derece mahkemeleri ile birlikte en üst mahkemeyi oluşturması
  • Görev Alanı: Avrupa Adalet Divanına bağlı olarak çalışan ilk derece mahkemeleri Avrupa Birliği’nin diğer mahkemelerinden önce davalara genel olarak doğrudan yahut bireylerin veya şirketlerin davalarına bakmak
  • Görev ve Yetkileri: Avrupa Adalet Divanı ise üye ülkeler ve Avrupa Birliği kurumları ile ilgili davalarla ve üye ülke mahkemelerinin bir üst mahkemeye sevk ettiği uyuşmazlıkları çözmek
  • Üye ülkelerde bulunan adalet temsilcileri ile birlikte anlaşmalar ve Avrupa Birliği hukuku gereğince, birliğin içindeki uyuşmazlık ve anlaşmazlıkları değerlendirerek uygulamak
  • Kişi ve Şirketlerin Hakları: Kişiler ve şirketler üye ülkeler içindeki ilk derece mahkemelerinde alınan kararlar doğrultusunda ve bazı yasalara göre Avrupa Adalet Divanına başvuruda bulunup temyiz isteminin de bulunabilme hakkına sahiptir.
  • AB’deki Konumu: Avrupa Birliğine üye olan devletlerin yerel mahkemelerinin kararlarını Avrupa Birliği hukukunun birincil uygulayıcıları olarak çalışır. Bu mahkemeler üye ülkeler arasında yapılan antlaşmalar ışığında, Avrupa ve ulusal mahkemeler arasında bir işbirliği ilişkisi içerisinde bulunur.
  • Üye ülkelerin yerel mahkemelerinin konumu: İç konularda Avrupa Birliği hukukunu uygulamakla görevlidirler.
  • Vatandaşların ve mahkemelerin hakkı: Bir yasanın yorumlanmasında açıklamaya ihtiyaç duyulursa mahkeme ya da davacı Avrupa Adalet Divanında karar ya da duruşma tarihi isteme hakkına sahiptir.

Bir cevap yazın